{"id":1482,"date":"2021-10-01T18:25:36","date_gmt":"2021-10-01T18:25:36","guid":{"rendered":"https:\/\/parafiadlugakoscielna.pl\/?p=1482"},"modified":"2021-10-01T18:25:36","modified_gmt":"2021-10-01T18:25:36","slug":"rozaniec-historia-i-teologia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/parafiadlugakoscielna.pl\/?p=1482","title":{"rendered":"R\u00f3\u017caniec \u2013 historia i teologia"},"content":{"rendered":"\n

Pa\u017adziernik nazywany jest miesi\u0105cem r\u00f3\u017ca\u0144cowym. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w tym czasie szczeg\u00f3lnie zaleca t\u0119 prost\u0105 i zarazem g\u0142\u0119bok\u0105 modlitw\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Historia r\u00f3\u017ca\u0144ca<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tradycja monastycznej modlitwy zwraca uwag\u0119 na ci\u0105g\u0142\u0105 potrzeb\u0119 trwania w Bo\u017cej obecno\u015bci. Kolejno anachoreci, benedyktyni, cystersi, kartuzi s\u0142ysz\u0105c s\u0142owa: \u201cNieustannie si\u0119 m\u00f3dlcie\u201d (1Tes 5,17), na wz\u00f3r Chrystusa u\u015bwi\u0119cali poszczeg\u00f3lne pory dnia i nocy, obok Eucharystii, rozwa\u017caniem Ojcze nasz oraz modlitw\u0105 stu pi\u0119\u0107dziesi\u0119cioma psalmami.<\/p>\n\n\n\n

Wschodni chrze\u015bcijanie, wzrastaj\u0105c w tradycji medytacji, wprowadzili powtarzanie wybranych s\u0142\u00f3w Pisma: \u201cBo\u017ce, wejrzyj ku wspomo\u017ceniu memu\u201d czy \u201cPanie Jezu Chryste, zmi\u0142uj si\u0119 nade mn\u0105\u201d. Czyniono to w rytm oddechu, pos\u0142ugiwano si\u0119 cz\u0119sto kamykami, by zliczy\u0107 ilo\u015b\u0107 powt\u00f3rze\u0144 i pom\u00f3c w skupieniu.<\/p>\n\n\n\n

W p\u00f3\u017aniejszych wiekach r\u00f3\u017caniec po\u0142\u0105czy rozmaite tradycje, w tym tak\u017ce hezychastyczn\u0105 modlitw\u0119 Jezusow\u0105. Na Zachodzie przy klasztorach w VIII i IX w. uczono \u015bwieckich wiernych oraz rozmaitych illiterati (analfabet\u00f3w) modlitw, opartych na Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym, pobo\u017cnych hymnach, a przede wszystkim na Modlitwie Pa\u0144skiej. Taki zast\u0119pczy \u201cpsa\u0142terz\u201d s\u0142u\u017cy\u0142 tak\u017ce mnichom, kt\u00f3rzy nawet podczas pracy fizycznej mogli odm\u00f3wi\u0107 150 modlitw \u2013 tyle, ile jest psalm\u00f3w w Psa\u0142terzu.<\/p>\n\n\n\n

Powoli powstawa\u0142y r\u00f3\u017cne nurty modlitwy medytacyjnej, powi\u0105zanej z kultem oddawanym Bogurodzicy. Znana nam w obecnej formie modlitwa Ave Maria ukszta\u0142towa\u0142a si\u0119 dopiero oko\u0142o XIII i XIV w., kiedy to najpierw powi\u0105zano ze sob\u0105 ewangeliczne s\u0142owa pozdrowienia anielskiego oraz s\u0142owa \u015bw. El\u017cbiety. Epidemie \u201cczarnej \u015bmierci\u201d, dziesi\u0105tkuj\u0105ce ludzi w \u015bredniowiecznej Europie, spowodowa\u0142y, \u017ce do pozdrowienia do\u0142\u0105czono nast\u0119pnie pro\u015bb\u0119 do Maryi o modlitw\u0119 za \u201cnas grzesznych teraz i w godzin\u0119 \u015bmierci naszej\u201d. Zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce odmawiano pi\u0119\u0107dziesi\u0105t czy sto razy Zdrowa\u015b Maryjo mi\u0119dzy innymi na pami\u0105tk\u0119 dzie\u0142a stworzenia \u015bwiata. Stopniowo utar\u0142o si\u0119 stosowanie stu pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu wezwa\u0144 do Maryi.<\/p>\n\n\n\n

Interesuj\u0105ce s\u0105 r\u00f3wnie\u017c hipotezy dotycz\u0105ce pochodzenia nazwy \u201cr\u00f3\u017caniec\u201d (rosarium). Jedna z nich kieruje nas na Daleki Wsch\u00f3d, gdzie ludzie tak\u017ce wykorzystuj\u0105 jako techniczn\u0105 pomoc w medytacji sznur modlitewny. Indyjskie s\u0142owo \u201cjapamala\u201d oznaczaj\u0105ce \u201czbi\u00f3r modlitw\u201d, b\u0105d\u017a \u201czbi\u00f3r r\u00f3\u017c\u201d (\u201cjapa\u201d \u2013 r\u00f3\u017ca), s\u0142u\u017cy\u0142o dla opisu metody modlitwy na paciorkach, kt\u00f3ra w VIII i IX wieku przesz\u0142a do islamu, a na prze\u0142omie XII i XIII wieku dalej, do chrze\u015bcija\u0144stwa. Mi\u0119dzy innymi dominikanin Wilhelm de Nubruk, przebywaj\u0105c jaki\u015b czas w\u015br\u00f3d Tatar\u00f3w, relacjonuje: \u201cOni nosz\u0105 sznury modlitewne (paternoster) tak jak my\u201d. Tradycja zachodnia podaje legend\u0119 o cystersie, kt\u00f3remu Maryja objawi\u0142a, \u017ce zamiast wie\u0144ca kwiat\u00f3w sk\u0142adanego u st\u00f3p jej figury, mo\u017ce sk\u0142ada\u0107 \u201cwieniec r\u00f3\u017c\u201d (niem. Rosenkranz; r\u00f3\u017ca \u2013 kwiat symbolicznie zwi\u0105zany z Bogurodzic\u0105) w formie wielokrotnej modlitwy Ave Maria.<\/p>\n\n\n\n

W XV wieku ostatecznie powi\u0105zano dwa wymiary: powtarzanie modlitewnych formu\u0142 oraz rozwa\u017canie tajemnic z \u017cycia Jezusa i Maryi. Obok maryjnego r\u00f3\u017ca\u0144ca, znane s\u0105 inne jego formy. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 R\u00f3\u017caniec Naj\u015bwi\u0119tszego Imienia Jezus, odmawiany podobnie, cho\u0107 odnosz\u0105cy si\u0119 do innych tajemnic radosnych z \u017cycia Jezusa. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w rozpowszechnianiu r\u00f3\u017ca\u0144ca odgrywaj\u0105 dominikanie, kt\u00f3rzy ucz\u0105, jak si\u0119 modli\u0107, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 przy tym do rozwa\u017ca\u0144 biblijnych. Breto\u0144ski dominikanin b\u0142. Alain de la Roche porz\u0105dkuje rozmaite tradycje i upowszechnia podzia\u0142 r\u00f3\u017ca\u0144ca (nazywa go Psa\u0142terzem Jezusa i Maryi) na pi\u0119tna\u015bcie dziesi\u0105tk\u00f3w (jedno Ojcze nasz, dziesi\u0119\u0107 Zdrowa\u015b) podzielonych na trzy cz\u0119\u015bci.
Od XV wieku rozkwitaj\u0105 tak\u017ce bractwa r\u00f3\u017ca\u0144cowe, dla kt\u00f3rych pierwszy statut opracowa\u0142 w 1476 r. przeor dominika\u0144skiego ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Andrzeja z Kolonii. Znamy te\u017c jeden z pierwszych obraz\u00f3w r\u00f3\u017ca\u0144cowych (ok. 1500 r.), przedstawiaj\u0105cy Maryj\u0119 z Dzieci\u0105tkiem trzymaj\u0105cym w r\u0119ku r\u00f3\u017caniec, obok kt\u00f3rych kl\u0119cz\u0105 \u015bw. Dominik i m\u0119czennik Piotr z Werony; pod p\u0142aszczem opieki Maryi zgromadzeni s\u0105 licznie duchowni i \u015bwieccy. Za przyczyn\u0105 \u017cyj\u0105cego w XVI w. kartuza Dominika z Prus zaczyna rozpowszechnia\u0107 si\u0119 legenda o \u015bw. Dominiku, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 od Maryi sznur r\u00f3\u017ca\u0144cowych pere\u0142 jako bro\u0144 w duchowej walce z herezj\u0105 albigens\u00f3w. Przez d\u0142ugi czas powstanie r\u00f3\u017ca\u0144ca kojarzono z postaci\u0105 \u015bw. Dominika, kt\u00f3ry mia\u0142 go \u201cotrzyma\u0107\u201d od samej Matki Bo\u017cej podczas objawienia.<\/p>\n\n\n\n

Wida\u0107 jednak, \u017ce r\u00f3\u017caniec powstawa\u0142 przez wieki i nie spos\u00f3b przypisa\u0107 jego genez\u0119 jednemu objawieniu czy cz\u0142owiekowi. Niew\u0105tpliwie jednak Zakon \u015bw. Dominika, w\u0119drowni kaznodzieje, kt\u00f3rzy przemarzali Europ\u0119, ogromnie przyczyni\u0142 si\u0119 do rozpowszechnienia tej modlitwy.<\/p>\n\n\n\n

Oficjalnie jednolity R\u00f3\u017caniec Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny zatwierdza papie\u017c (te\u017c dominikanin) \u015bw. Pius V w 1569 r., a p\u00f3\u017aniej, na pami\u0105tk\u0119 zwyci\u0119stwa chrze\u015bcijan nad Turkami pod Lepanto, ustanawia dzie\u0144 7 pa\u017adziernika \u015bwi\u0119tem Matki Bo\u017cej R\u00f3\u017ca\u0144cowej. Na r\u00f3\u017ca\u0144cu modli si\u0119, zalecaj\u0105c go jednocze\u015bnie innym, wielu papie\u017cy, mi\u0119dzy innymi Leon XIII, b\u0142. Jan XXIII, Pawe\u0142 VI, a\u017c przychodzi czas obecnego pontyfikatu. Jan Pawe\u0142 II wpisuje si\u0119 w ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 nauki o znaczeniu r\u00f3\u017ca\u0144cowej modlitwy, a w li\u015bcie \u201cRosarium Virginis Mariae\u201d (RVM) z 2002 r. uzupe\u0142nienia j\u0105 przez dodanie rozwa\u017ca\u0144 tajemnic \u015bwiat\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Zarys teologii r\u00f3\u017ca\u0144ca<\/strong><\/p>\n\n\n\n

R\u00f3\u017caniec jest modlitw\u0105 co najmniej dwupoziomow\u0105. Pierwszy poziom urzeczywistnia si\u0119 przez stosowanie specjalnej techniki modlitewnej: rytmicznym powtarzaniu formu\u0142y. Dzi\u0119ki melodyce i rytmowi s\u0142\u00f3w, serce i umys\u0142 mog\u0105 oczy\u015bci\u0107 si\u0119 z nat\u0142oku uczu\u0107 i my\u015bli, a skoncentrowa\u0107 na sprawach Bo\u017cych. Przywo\u0142ywanie s\u0142\u00f3w Modlitwy Pa\u0144skiej czy Pozdrowienia Anielskiego pozawala, by w sercu do\u015bwiadcza\u0107 bardziej opieki \u015bwi\u0119tych os\u00f3b. Powtarzanie jest jedn\u0105 z metod pomagaj\u0105c\u0105 przez kontemplacj\u0119 wspomina\u0107 i uobecnia\u0107 Osoby Bo\u017ce, a w powi\u0105zaniu z Nimi tak\u017ce Maryj\u0119. Przywo\u0142ywanie imienia ukochanej osoby pozwala zobaczy\u0107, \u017ce podobnie jak w centrum modlitwy Zdrowa\u015b Maryjo tkwi s\u0142owo \u201cJezus\u201d, imi\u0119 Zbawiciela mo\u017ce przenika\u0107 nasze \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n

Nasza pami\u0119\u0107 przywo\u0142uje ukochan\u0105 Osob\u0119, rozmawiamy z Przyjacielem, jakby \u201coddychamy uczuciami Chrystusa\u201d (RVM 15), a to powoduje zacie\u015bnienie wi\u0119z\u00f3w przyja\u017ani. By przyja\u017a\u0144 wzrasta\u0142a, trzeba \u201cprzegada\u0107\u201d wiele godzin! Powracanie do ukochanej osoby nie nu\u017cy, ale umacnia, podobnie jak trzykrotne wyznanie mi\u0142o\u015bci do Zmartwychwsta\u0142ego ze strony Piotra (RVM 26). Poziom rytmicznego powtarzania jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z u\u017cywaniem paciork\u00f3w, kt\u00f3re pomagaj\u0105 odmierza\u0107 rytm modlitwy i daj\u0105 szans\u0119 skupienia si\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Metoda modlitwy na r\u00f3\u017ca\u0144cu znajduje liczne interpretacje i om\u00f3wienia, z kt\u00f3rych na uwag\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105 zas\u0142uguje \u201cList o R\u00f3\u017ca\u0144cu\u201d (RVM) Jana Paw\u0142a II. Co prawda, jak uczy \u015bw. Augustyn, kiedy dzi\u0119ki jakiej\u015b metodzie kontaktujemy si\u0119 z Bogiem, to w rzeczywisto\u015bci nie mo\u017cemy na tym spocz\u0105\u0107. Gdyby\u015bmy si\u0119 zatrzymali na okre\u015blonym sposobie kontaktu, to poprzestaliby\u015bmy na metodzie, a nie na \u017cywym Bogu, kt\u00f3rego \u017cadna droga, metoda czy forma obj\u0105\u0107 i wyczerpa\u0107 nie mo\u017ce. B\u00f3g jest zawsze dalej, zawsze bardziej, zawsze inaczej ni\u017c pozwalaj\u0105 si\u0119gn\u0105\u0107 mo\u017cliwo\u015bci jego stworze\u0144. Jednak\u017ce w nauce wielu mistrz\u00f3w duchowych s\u0142yszymy, i\u017c metody, o ile nie \u201cub\u00f3stwiaj\u0105\u201d same siebie, s\u0142u\u017c\u0105 pomoc\u0105 w tym, co nazwa\u0107 i okre\u015bli\u0107 nie spos\u00f3b, czyli w osobowym spotkaniu z \u017cywym Bogiem. Wi\u0119\u017a z Chrystusem, kt\u00f3ra jest celem, mo\u017ce by\u0107 osi\u0105gana za pomoc\u0105 r\u00f3\u017cnych metod, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych szczeg\u00f3lnie warto\u015bciow\u0105 jest r\u00f3\u017caniec.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3\u017caniec \u0142\u0105czy prostot\u0119 i g\u0142\u0119bi\u0119. \u201cRozwini\u0119ty na Zachodzie, jest modlitw\u0105 typowo medytacyjn\u0105 i odpowiada poniek\u0105d modlitwie serca czy modlitwie Jezusowej, kt\u00f3ra wyros\u0142a na glebie chrze\u015bcija\u0144skiego Wschodu\u201d (RVM 5). Poziom medytacyjnego powtarzania, zaczerpni\u0119ty z tradycji wschodniej, \u0142\u0105czy si\u0119 z rozwa\u017caniem i kontemplacj\u0105 tajemnic \u017cycia Jezusa i ca\u0142ej Tr\u00f3jcy \u015aw. oraz Maryi i innych \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3re s\u0105 przedmiotem tzw. tajemnic czterech cz\u0119\u015bci r\u00f3\u017ca\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n

Tajemnice r\u00f3\u017ca\u0144ca s\u0105 okre\u015blane mianem miniaturowej Biblii. Trudno przeceni\u0107 ich rol\u0119 w kszta\u0142towaniu biblijnej \u015bwiadomo\u015bci katolik\u00f3w. Najbardziej dotycz\u0105 nauki o Jezusie Chrystusie. Dokonane niedawno papieskie uzupe\u0142nienie wype\u0142nia pewn\u0105 chrystologiczn\u0105 luk\u0119. Ot\u00f3\u017c tajemnice radosne opisuj\u0105 akt Wcielenia oraz dzieci\u0144stwo Jezusa. Bolesne odsy\u0142aj\u0105 nas do Jego m\u0119ki i \u015bmierci. Cz\u0119\u015b\u0107 chwalebna przypomina o tym, \u017ce nasz Pasterz wr\u00f3ci\u0142 do \u017cycia i jest zmartwychwsta\u0142y. Dodanie tajemnic \u015bwiat\u0142a rozwija wymiar chrystologiczny, wnikaj\u0105c w tajemnice publicznego \u017cycia Chrystusa. Ewangelii i tak nie spos\u00f3b wyczerpa\u0107. Wskazanie na chrzest w Jordanie, pocz\u0105tek znak\u00f3w w Kanie Galilejskiej, g\u0142oszenie Dobrej Nowiny i wzywanie do nawr\u00f3cenia, G\u00f3ra Przemienienia i ustanowienie Eucharystii pomagaj\u0105 nam zobaczy\u0107, \u017ce bogactwo tajemnicy Chrystusa staje przed nami otworem.<\/p>\n\n\n\n

Nie jeste\u015bmy zatem ograniczeni pi\u0119tnastoma, czy nawet dwudziestoma tajemnicami r\u00f3\u017ca\u0144ca. Pozostajemy otwarci na nie daj\u0105c\u0105 si\u0119 domkn\u0105\u0107 przestrze\u0144 g\u0142\u0119bi Bo\u017cej tajemnicy (Kol 2,2-3), tajemnicy, kt\u00f3ra przewy\u017csza wszelk\u0105 wiedz\u0119 (Ef 3,19). Gdy wspominamy, wraz z Maryj\u0105, \u017cycie Chrystusa, \u015bwiat\u0142o \u0142aski pozwala nam dostrzec w Nim nie tylko Boga, ale misterium cz\u0142owieka, godno\u015b\u0107 jego pocz\u0119cia, narodzin, nauki, wesela, pracy czy \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: liturgia.wiara.pl<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pa\u017adziernik nazywany jest miesi\u0105cem r\u00f3\u017ca\u0144cowym. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w tym czasie szczeg\u00f3lnie zaleca t\u0119 prost\u0105 i zarazem g\u0142\u0119bok\u0105 modlitw\u0119. Historia r\u00f3\u017ca\u0144ca Tradycja monastycznej modlitwy zwraca uwag\u0119 naView More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-1482","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-18"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parafiadlugakoscielna.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1482","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parafiadlugakoscielna.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/parafiadlugakoscielna.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiadlugakoscielna.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiadlugakoscielna.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1482"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/parafiadlugakoscielna.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1482\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1483,"href":"https:\/\/parafiadlugakoscielna.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1482\/revisions\/1483"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parafiadlugakoscielna.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1482"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiadlugakoscielna.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1482"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiadlugakoscielna.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1482"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}